Vuur Op Vrijdag – Vuursteen, Vuurslag & Amadou

Vandaag maken we vuur met een vuursteen, een vuurslag en wat amadou van een tonderzwam.

Het stukje vuursteen komt uit een mergelgrot. De vuurslag of (firesteel of steel striker in ‘t Engels) heb ik laten maken door Launditch van op BushcraftUK.com.

Het amadou van de tonderzwam heb ik zelf geprepareerd. Een detailuitleg hoe je dit doet volgt nog. Kort geschreven komt het erop neer dat je een bepaald deel van de tonderzwam in plakjes snijdt, kookt in water met potas (pot-as), platklopt en laat drogen.

Vuur Op Vrijdag – Buddy Burner

Na de feestdagen zitten wij altijd met een overschot opgebrande kaarsen. Net zoals vorig jaar met het zelfgemaakte aanmaakblokje smolt ik de restjes in een pannetje en goot ze samen met heel veel watten in een leeg blikje.

Het formaat van de blikjes van de tv worstjes van Dunaldi is hiervoor ideaal.

Ik moet er in het vervolg op letten dat ik wat meer watten kaarsvet-vrij hou, zodat de buddy burner gemakkelijker aan te steken is. Door met het mes in het kaarsvet te prutsen zorgde ik ervoor dat er watten kwamen bloot te liggen die niet compleet waren verzadigd van vet. Het kaarsvet is immers niet licht ontvlambaar.

Met een aansteker of met een lucifer zou het aansteken wel een fluitje van een cent geweest zijn. Het voordeel van deze buddy burner is dan weer dat hij waterproof is. Als hij ondergedompeld is geweest kan je nog steed droog brandbaar materiaal naar de oppervlakte brengen en aansteken zoals in het filmpje.

Vuur Op Vrijdag – Vuursteen & Vuurslag

‘t Werd hoog tijd dat ik nog eens een Vuur Op Vrijdag berichtje schreef. Vandaag maken we vuur met een vuursteen, een vuurslag en wat verkoold katoen.

Vuur Op Vrijdag – Vuursteen & Vuurslag from Golb on Vimeo.

Niettegenstaande de naam “vuursteen” doet vermoeden dat het vuur uit de steen komt, is dit helemaal niet het geval. Als je twee vuurstenen tegen elkaar zou kloppen krijg je alleen maar steengruis (of speerpunten 🙂 ).

De vonken komen doordat stukjes metaal van de vuurslag vrijkomen en meteen oxideren. Die stukjes metaal komen alleen vrij wanneer je de vuurslag tegen een hard oppervlakte slaat. Vuursteen (silex) heeft een hardheid van 7 op de schaal van Mohs en is dus meer dan hard genoeg om stukjes metaal los te krassen.

Wanneer je vuur wil maken met een vuursteen, komt het niet aan op kracht (het filmpje zou dit kunnen doen vermoeden). Je moet de juiste hoek vinden en met je vuurslag snel langs een scherpe rand slaan. In dit geval gebruikte ik een oud vijl als vuurslag. Qua samenstelling van metaal is dit geschikt, al bijten de groeven van de vijl wel onnodig hard in de steen.

Vuur Op Vrijdag – Maak Zelf Je Aanmaakblokjes

Zelf aanmaakblokjes maken is vrij gemakkelijk, en hoeft ook helemaal niet duur te zijn. De paraffine die je hier voor nodig hebt, kan je recupereren van opgebrande theelichtjes en het kokertje waar we alles in gieten is gewoon een wc rolletje. Is jou vrouw niet zo een kaarsenbrandertje als de mijne, dan kan je ook gewoon hele theelichtjes smelten. Anders kost het je heel veel tijd om restjes paraffine te verzamelen.

Zo gaan we te werk: we sluiten de onderkant van het wc rolletje af met zilverpapier. Later bedacht ik dat een onderzettertje misschien beter was geweest. We vullen het rolletje met watten en gooien alle paraffine schilfers in de pan. We smelten de schilfertjes tot een vloeibare massa op een klein vuurtje. Geen groot vuur, want bij een te hoge temperatuur zou het geheel wel eens spontaan kunnen ontbranden en dat willen we zeker niet.

Als alles gesmolten is, overgieten we de watten in het wc rolletje met de paraffine. Het kan een tijdje duren vooraleer alles afgekoeld is: geduld is een schone deugd.

De gemorste resten gooien we terug in het verzamelpotje, die kunnen dienen voor de volgende keer.

Eens alles afgekoeld is, kan je een stuk van je paraffine-en-watten-rol afsnijden en gebruiken als aanmaakblokje voor je vuur of barbecue. Het fijne van de zaak is, dat dit aanmaakblokje waterbestendig is. Binnenin zitten altijd droge wattenvezels. Wanneer je die bovenhaalt, heb je opnieuw gemakkelijk brandbaar materiaal, wat je kan aansteken met een firesteel.

Vuur Op Vrijdag – Aanmaakblokje from Golb on Vimeo.

Het blokje dat je in bovenstaand filmpje zag, brandde 8 minuten. Daarmee krijg je zelfs nat hout mee in de fik.

Vuur Op Vrijdag – Barbecue Aansteken

Barbecueën is fijn. Maar het moet ook fijn blijven. Er zijn genoeg mensen die moeite hebben om hun barbecue aan te steken, en grijpen al eens op een onverantwoorde manier naar brandversnellers. Ik zal u even uitleggen in 6 simpele foto’s hoe ik mijn barbecue aansteek. De voorbereiding neemt wel wat tijd in beslag, maar eens je het vuur aangestoken hebt, moet je alleen maar meer toekijken en wachten totdat je witte kolen hebt.

Om te beginnen stapel je wat houten latjes (onbehandeld eikenhout in dit geval) in een torentje (foto 1). Van onder is dit vierkant gevuld met tondel (bv een krant), afgedekt met opnieuw wat houten latjes en dan opgebouwd in een rondje waar de houtskool in past (foto 2). De overige gaatjes vullen we verder op met tondel (foto 3) en dan steken we het hele zootje in de fik (foto 4 en 5). Na een kwartiertje wachten heb je een mooie massa smeulend houtskool (foto 6), zonder dat je daar verder iets voor hebt moeten doen. Kan het nog gemakkelijker?

Vuur Op Vrijdag – De Vuurboog

Ik had hier zelf graag even een videootje getoond waarin ik demonstreerde hoe je vuur kan maken met een vuurboog. Het is mij spijtig genoeg nog niet gelukt. Verder dan een heleboel witte rook, een hoopje afgeschuurd hout en doorgeboorde plankjes ben ik nog niet dikwijls geraakt. Slechts tweemaal heb ik een kooltje kunnen maken dat op zichzelf bleef branden, maar toen wou mijn tondel weer niet meewerken, dus had ik nog steeds geen vuur.

Verschillende avonden heb ik buiten doorgebracht om het te proberen, om dan telkens badend in het zweet en stinkend als een gerookt hammetje te moeten opgeven omdat mijn suikerspiegel te laag was. Ik ben er zeker van dat ik meer spieren heb gekweekt met het proberen vuur te maken met de vuurboog, dan met het 100 push-ups programma. Af en toe grijp ik de vuurboog nog eens vast en probeer ik het nog een keertje, maar mijn materiaal, zowel de spil als het vuurbord, zijn waarschijnlijk nog te vochtig. En omdat ik niet in een bos woon, is het niet altijd even simpel om nieuw droog materiaal te gaan verzamelen. Maar wees gerust, het zal er nog wel eens van komen, want vuurmaken met een vuurboog staat bovenaan mijn to-do lijstje wat vuur-maak-skills betreft.

Om mijzelf nog wat belachelijker te maken dan ik nu al gedaan heb door te zeggen dat mij iets niet lukt, toon ik u een instructie filmpje waarin het allemaal lijkt alsof het niets is. En dat is het waarschijnlijk ook, maar ik zal een betere materiaalkeuze moeten maken.

Vuur Op Vrijdag – Paardenbloem Als Tondel

Een uitgebloeide paardenbloem kan uitstekend dienen als tondel. In dit voorbeeld plukte ik er maar twee, om geen inferno te veroorzaken, maar om een vuur aan te steken pluk je er best een heleboel.

Paardenbloem Als Tondel

Eén klein vonkje van je FireSteel is voldoende om de paardenbloem te doen ontbranden. Dit gaat zeer snel, vandaar ook dat ik al aanhaalde dat je er een hele hoop moest plukken.

Vuur Op Vrijdag – Reflector

Geen Goede Vrijdag zonder vuur! Vandaag profiteren we van een van de eerste stralen lentezon en maken we vuur met een parabolische reflector. Parawatte? In dit geval de schotel van een weegschaal, maar het kan evengoed met een glimmende slakom of met een ronde pollepel.

Neem een dun stokje, en prik daar wat tondel op. Hier gebruikte ik een dor blad en wat watten. Probeer het stukje tondel precies op het brandpunt van de reflector te houden. Dat verschilt van kom tot kom, en kan je het best zien als je een stukje tondel neemt dat niet té klein is. Een vinger kan ook perfect dienst doen om het brandpunt te vinden, maar dat kan wel even pijn doen.

Golb Jr.’s (3,5 jaar) gezonde interesse kwam ook vandaag weer goed van pas. Hij bediende de afstandsbediening van de camera. “Ja Golb Jr., nu de knop in drukken…” (focus), “HELEMAAL indrukken!” (klik klik klik klik klik x 87)

fire by reflection

Eens je het brandpunt gevonden hebt begint je tondel in geen drie seconden te smeulen.

fire by reflection

Doordat Golb Jr. aan de knopjes zat, en ik even vergeten was dat je ook nog een minimale afstand moet respecteren om scherp te kunnen stellen, moeten jullie het doen met deze foto van smeulend tondel.

fire

Nu is het gewoon nog een kwestie van het smeulende tondel in een groter tondelnestje te steken en te blazen. In geen tijd zal je vuur hebben!

Vuur Op Vrijdag – Watten En Vaseline Als Tondel

Vuur heeft 3 dingen nodig: zuurstof, brandstof en ontsteking. Neem een van deze drie elementen weg en je vuur zal ongetwijfeld doven. Over ontsteking hebben we het al verschillende keren gehad: de Firesteel, de aansteker en de magnesium stick. Deze keer wil ik het dus hebben over de brandstof. En in dit geval de aanmaakbrandstof.

Wie een vuurtje wil maken met een Firesteel en wat watten tot zijn beschikking heeft zal merken dat dit een goede combinatie is. De watten vatten gemakkelijk vuur, zelfs door vonkjes van een lege aansteker. Het nadeel van iets dat gemakkelijk vuur vat is dat het meestal ook erg snel opbrand. Door de watten in te smeren met vaseline branden ze aanzienlijk langer. Dat is gemakkelijk om je barbecue, of wat natter hout aan te steken. Onderstaand filmpje laat het verschil in brand duur zien tussen twee evengrote propjes watten, maar ééntje ervan wordt eerst ingesmeerd met vaseline.